www.gurkanuncu.org

Çevresel Faktörler ve İnfertilite

İnfertilite kelime anlamı olarak,  bir çiftin istedikleri ve korunmadıkları halde 1 yıl süre içinde gebeliğinin olmaması olarak tanımlanır. Gebeliğin olmamasının nedenlerine oransal olarak baktığımızda, kabaca yarısında erkeklerde yarısında ise kadınlarda sorunla karşılaşmaktayız. Erkeklerde karşılaştığımız sorun sperm sayısında - hareketlerinde azalma ve şeklinde bozulma olarak açıklanabilir. Kadındaki ana nedenler ise yumurtlama bozuklukları, rahim ve kanallardaki yapışıklık vs…gibi sorunlardır. Gebeliğin oluşmadığı bir yıl sonunda, % 85 hastada yukarıda bahsedilen sorunlar saptanırken, % 15 çiftte ise bu durumu açıklayacak bir sorun saptanamamakta ve bu durum “nedeni açıklanamayan infertilite” olarak izah edilmeye çalışılmaktadır.

Gebe kalamayan bir çiftin yukarıda açıklanan nedenler ve nedeni bulunamayan gebelik durumunda çevresel faktörlerle ilişkisini incelediğimizde 3 durum öne çıkmaktadır. Bunların içinde, en önemlisi “endometriozis” olarak adlandırılan hastalıktır. Bu hastalık kısaca, rahmin içini döşeyen ve sadece rahmin içinde olması gereken bir tabakanın vücudun diğer yerlerinde olması halidir ve bir infertilite nedenidir. Dünyada görülme ve saptanma sıklığı gittikce artmaktadır. Özellikle endüstrileşmiş ülkelerde ve ülkelerin endüstrileşmiş kentlerinde sık görülmektedir. Bu hastalık ile çevresel faktörler arasında ilişki kurmamızı sağlayan madde “ dioksin”dir. Dioksin bir  poli-halojenize dibenzen türevidir. Çevre kirlenmesinde önemli rol aldıkları ve kanser sebebi oldukları için önemlidir. Günümüzde üretilmemekle birlikte kimyasal sanayide örneğin PVC ve kağıt üretiminde ara ürün olarak çıkarlar. Hepimiz gün içinde dioksine maruz kalmaktayız. Dioksinin metabolitleri olan PCDD (Polichlorinated dibenzo dioxin), PCDF (Polichlorinated dibenzo furan), PCB (Polichlorinated biphenyl) ciddi toksisite içerirler. Lipofilik bileşiklerdir, çevrede ve yiyeceklerde depo edilebilirler. PCDD en toksik dioksin çeşididir. Özellikle endüstrileşmiş ülkelerde insanlar dioxin ve PCB’ye yiyeceklerle maruz kalırlar ve bu maddeler yağ dokusunda depo edilir. Tetradioksin 2004 yılında Ukrayna Başkanı Viktor Yuschenko’nun zehirlenmesiyle tekrar gündeme geldi ve kandaki Tetrachlorodibenzodioksin düzeyi normalin 50000 katı olarak bulundu. İlk kez TCDD maruziyeti ile endometriozis arasındaki bağlantıya dikkat çekilen çalışma, Rhesus maymunları’nın yiyeceklerine yıl boyunca 0.5 veya 25 PPT, TCDD eklendikten sonra doza bağlı olarak endometriozis hastalığının oluştuğunun gösterilmesidir.  Avrupadaki 6 ülkeyi kapsayan önemli bir çalışmada, endometriozis hastalığınin en fazla Belçikada olduğu ve bu ülkedeki kadınlardaki kan dioksin düzeyinin  diğer ülkelerle karşılaştırıldığında en fazla olduğu bulunmuştur.

Gebeliğin oluşmamasında çevresel faktörlerin etkili olduğu bir diğer durum sperm özelliklerindeki değişikliklerdir. 20 yıl önce normal sperm değeri olarak 1 ml’de 40 milyon olması gerekliliği kabul edilirken, bu değer 10 yıl önce bir ml’de 20 milyon ve 1 yıl önce 15 milyon/ml olarak kabul edilmeye başlandı. Gerçek olan şey dünyada sperm sayısının gittikce azaldığıdır. Bu azalmanın en önemli nedenleri çevresel faktörler ve yaşam şeklindeki değişiklikleridir. Literatürde çok sayıdaki çalışma ile sperm konsantrasyonunun, hareketinin ve şeklinin etkilendiği gösterilmiştir. Özellikle radyasyon ve yüksek ısı, sigara gibi hava kirliliğinin, spermin içinde genetik şifreyi sağlayan DNA’nın bütünlüğünü bozduğunu biliyoruz.

Gebeliğin oluşmasında sık olarak karşımıza çıkan ve çevresel faktörlerle ilişkili diğer bir durum ise kadınlardaki yumurta kapasitesinin azalması ve buna bağlı yumurtalık fonksiyonlarındaki bozukluktur. Yumurtalık kapasitesine zarar verdiği bilinen en bilindik çevresel faktör sigaradır. Sigara içiciler daha az yumurta üretirler, üretilen yumurtanın döllenme kapasitesi düşüktür ve bu kadınlar daha erken menapoza girerler. Ağır metaller, solventler, pestisidler, plastik ve endüstriyel atıkların hormonal ve bağışıklık sistemini bozarak yumurtalık fonksiyonlarını ve buna bağlı olarak gebelik oluşumunu engelledikleri bilimsel çalışmalarda net olarak gösterilmiştir.

 
Anasayfa Okumalısınız Dergi yazıları Kadın Dergisi Çevresel Faktörler ve İnfertilite

İLETİŞİM

UMİ PLAZA
Mudanya Yolu Yeni Karaman Mah.
Sanayi Cad. No: 150 / 38
Osmangazi - Bursa
Tel : (224) 266 00 56
Fax: (224) 266 00 89
E-Mail: guncu@gurkanuncu.org

Profil Bilgisi

Application afterLoad: 0.011 seconds, 0.28 MB
Application afterInitialise: 0.156 seconds, 2.52 MB
Application afterRoute: 0.192 seconds, 3.32 MB
Application afterDispatch: 0.339 seconds, 6.10 MB
Application afterRender: 0.636 seconds, 7.32 MB

Bellek Kulanımı

7729664

13 sorgu kayıt altına alındı

  1. DELETE
      FROM jos_session
      WHERE ( time < '1561440242' )
  2. SELECT *
      FROM jos_session
      WHERE session_id = '9f684f6dd4fa3ccf5ec59822d38f9882'
  3. INSERT INTO `jos_session` ( `session_id`,`time`,`username`,`gid`,`guest`,`client_id` )
      VALUES ( '9f684f6dd4fa3ccf5ec59822d38f9882','1561441142','','0','1','0' )
  4. SELECT *
      FROM jos_components
      WHERE parent = 0
  5. SELECT folder AS type, element AS name, params
      FROM jos_plugins
      WHERE published >= 1
      AND access <= 0
      ORDER BY ordering
  6. SELECT m.*, c.`option` AS component
      FROM jos_menu AS m
      LEFT JOIN jos_components AS c
      ON m.componentid = c.id
      WHERE m.published = 1
      ORDER BY m.sublevel, m.parent, m.ordering
  7. SELECT template
      FROM jos_templates_menu
      WHERE client_id = 0
      AND (menuid = 0 OR menuid = 135)
      ORDER BY menuid DESC
      LIMIT 0, 1
  8. SELECT a.*, u.name AS author, u.usertype, cc.title AS category, s.title AS section, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug, g.name AS groups, s.published AS sec_pub, cc.published AS cat_pub, s.access AS sec_access, cc.access AS cat_access 
      FROM jos_content AS a
      LEFT JOIN jos_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      LEFT JOIN jos_sections AS s
      ON s.id = cc.section
      AND s.scope = "content"
      LEFT JOIN jos_users AS u
      ON u.id = a.created_by
      LEFT JOIN jos_groups AS g
      ON a.access = g.id
      WHERE a.id = 218
      AND (  ( a.created_by = 0 )    OR  ( a.state = 1
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2019-06-25 05:39:02' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2019-06-25 05:39:02' )   )    OR  ( a.state = -1 )  )
  9. UPDATE jos_content
      SET hits = ( hits + 1 )
      WHERE id='218'
  10. SELECT id, title, module, position, content, showtitle, control, params
      FROM jos_modules AS m
      LEFT JOIN jos_modules_menu AS mm
      ON mm.moduleid = m.id
      WHERE m.published = 1
      AND m.access <= 0
      AND m.client_id = 0
      AND ( mm.menuid = 135 OR mm.menuid = 0 )
      ORDER BY position, ordering
  11. SELECT a.*, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM jos_content AS a
      LEFT JOIN jos_content_frontpage AS f
      ON f.content_id = a.id
      INNER JOIN jos_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      INNER JOIN jos_sections AS s
      ON s.id = a.sectionid
      WHERE ( a.state = 1
      AND s.id > 0 )
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2019-06-25 05:39:02' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2019-06-25 05:39:02' )
      AND a.access <= 0
      AND cc.access <= 0
      AND s.access <= 0
      AND s.published = 1
      AND cc.published = 1
      ORDER BY a.hits DESC
      LIMIT 0, 5
  12. SELECT a.*,  CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM jos_content AS a
      INNER JOIN jos_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      INNER JOIN jos_sections AS s
      ON s.id = a.sectionid
      WHERE a.state = 1
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2019-06-25 05:39:02' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2019-06-25 05:39:02' )
      AND s.id > 0
      AND a.access <= 0
      AND cc.access <= 0
      AND s.access <= 0
      AND s.published = 1
      AND cc.published = 1
      ORDER BY a.created DESC
      LIMIT 0, 5
  13. SELECT guest, usertype, client_id
      FROM jos_session
      WHERE client_id = 0

Dil Dosyaları Yüklendi

Çevrilmemiş dizi tanılayıcı

Hiçbiri

Çevrilmemiş dizi tasarımcısı

Hiçbiri